Jednym z pierwszych pyta\u0144 jakie stawiaj\u0105 sobie osoby chc\u0105ce prosi\u0107 s\u0105d ko\u015bcielny o stwierdzenie niewa\u017cno\u015bci ich ma\u0142\u017ce\u0144stwa jest pytanie o koszt. Koszt ten mo\u017cna podzieli\u0107 na dwie zasadnicze cz\u0119\u015bci: taks\u0119 procesow\u0105 oraz honorarium adwokackie. Niekt\u00f3rzy oburzeni twierdz\u0105, ze proces ten powinien odbywa\u0107 si\u0119 za darmo. Prosz\u0119 jednak mie\u0107 na uwadze, \u017ce nad procesem pracuje kilka os\u00f3b (trzech s\u0119dzi\u00f3w, notariusz, obro\u0144ca w\u0119z\u0142a, czasami adwokat), kt\u00f3rym nale\u017cy si\u0119 za ich prac\u0119 wynagrodzenie (nie s\u0105 oni wolontariuszami i jak ka\u017cdy pracownik oczekuj\u0105 pensji). Poza tym S\u0105d musi pokrywa\u0107 koszty zwi\u0105zane z prowadzeniem swej dzia\u0142alno\u015bci (pr\u0105d, woda, ogrzewanie, materia\u0142y biurowe, urz\u0105dzenia biurowe, utrzymanie pomieszcze\u0144 i ich wyposa\u017cenia).<\/p>\n\n\n\n
Taksa procesowa, to inaczej koszt s\u0105dowy. Jest on r\u00f3\u017cny w zale\u017cno\u015bci od s\u0105du (diecezji) przed kt\u00f3rym ma si\u0119 toczy\u0107 sprawa. Swoiste wide\u0142ki cenowe s\u0105 bardzo szerokie: s\u0105 s\u0105dy, kt\u00f3re pobieraj\u0105 640,00 z\u0142 za proces, jak i takie, kt\u00f3re licz\u0105 sobie 2.200,00 z\u0142. S\u0105 te\u017c w ko\u0144cu i takie s\u0105dy, kt\u00f3re uzale\u017cniaj\u0105 wysoko\u015b\u0107 taksy procesowej od zarobk\u00f3w strony powodowej. Mo\u017cna jednak powiedzie\u0107, \u017ce pewn\u0105 \u201e\u015bredni\u0105 krajow\u0105\u201d jest 1.500,00 – 1.800,00 z\u0142.
Na taks\u0119 procesow\u0105 sk\u0142ada si\u0119 wiele element\u00f3w. W niekt\u00f3rych s\u0105dach wraz ze skarg\u0105 powodow\u0105 nale\u017cy ui\u015bci\u0107 wst\u0119pn\u0105 op\u0142at\u0119 kancelaryjn\u0105. Jej wysoko\u015b\u0107 si\u0119ga w Polsce do 450,00 z\u0142. S\u0105 s\u0105dy, w kt\u00f3rych takiej wst\u0119pnej op\u0142aty si\u0119 nie wymaga.<\/p>\n\n\n\n
Pr\u00f3cz wst\u0119pnej op\u0142aty procesowej do taksy nale\u017cy zaliczy\u0107 koszt sporz\u0105dzenia przez bieg\u0142ego opinii. Czasami jest on ju\u017c wliczony w taks\u0119 procesow\u0105, a czasami p\u0142atny dodatkowo. Jego wysoko\u015b\u0107 zale\u017cy od ceny, kt\u00f3r\u0105 ustala bieg\u0142y i waha si\u0119 w granicach od 200,00 z\u0142 do 500,00 z\u0142. Sporz\u0105dzenie opinii bieg\u0142ego nie ma miejsca we wszystkich sprawach. Jest jednak obligatoryjne, gdy proces toczy si\u0119 z tytu\u0142u niezdolno\u015bci do podj\u0119cia istotnych obowi\u0105zk\u00f3w ma\u0142\u017ce\u0144skich z przyczyn natury psychicznej. Sprawy te stanowi\u0105 ponad 90% wszystkich spraw w Polsce, dlatego sporz\u0105dzenie opinii stanowi niejako regu\u0142\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Czasami do taksy procesowej nale\u017cy doliczy\u0107 niewielk\u0105 kwot\u0119 za ustanowienie adwokata. Jest to jednak rzadko\u015b\u0107, za\u015b sama op\u0142ata wynosi zwykle 30,00 z\u0142. Na wysoko\u015b\u0107 taksy procesowej czasami ma wp\u0142yw miejsce zamieszkania stron \u2013 je\u015bli strona lub obie strony mieszkaj\u0105 za granic\u0105, op\u0142ata jest wy\u017csza, czasami nawet dwukrotnie.<\/p>\n\n\n\n
Na koszt sprawy o stwierdzenie niewa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa wlicza
si\u0119 taksa procesowa oraz honorarium adwokackie<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n2. Rozk\u0142adanie taksy procesowej na raty i zwolnienia i obni\u017cki<\/h5>\n\n\n\n
Zdarza si\u0119, \u017ce s\u0105dy op\u0142at\u0119 procesow\u0105 rozk\u0142adaj\u0105 na raty robi\u0105c to niejako z automatu (z urz\u0119du), zastrzegaj\u0105c, \u017ce ca\u0142o\u015b\u0107 ma zosta\u0107 uregulowana do terminu stawiennictwa (wezwania na przes\u0142uchanie), co zwykle daje oko\u0142o roku na uporanie si\u0119 z p\u0142atno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nNic nie stoi jednak na przeszkodzie, by prosi\u0107 s\u0105d o roz\u0142o\u017cenie taksy na raty. S\u0105dy na og\u00f3\u0142 nie robi\u0105 z tego tytu\u0142u \u017cadnych trudno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nW szczeg\u00f3lnych, uzasadnionych i rzadkich przypadkach s\u0105dy zwalniaj\u0105 stron\u0119 z koszt\u00f3w procesowych. Zwykle nale\u017cy wtedy udowodni\u0107 niemo\u017cliwo\u015b\u0107 nawet ratalnego uiszczenia op\u0142aty procesowej, co w Polskich warunkach, gdzie bardzo dobrze rozwini\u0119te s\u0105 \u015bwiadczenia socjalne, jest w zasadzie niemo\u017cliwe. Bardziej prawdopodobne jest obni\u017cenie koszt\u00f3w procesowych, cho\u0107 i ono zdarza si\u0119 rzadko.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n3. Honorarium adwokackie<\/h5>\n\n\n\n
Pr\u00f3cz taksy procesowej strona decyduj\u0105ca si\u0119 na wsparcie adwokata ko\u015bcielnego, musi liczy\u0107 si\u0119 z uiszczeniem honorarium adwokackiego. W Polskiej rzeczywisto\u015bci rozpi\u0119to\u015b\u0107 wide\u0142ek tego honorarium jest ogromna.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nNiekt\u00f3rzy adwokaci ko\u015bcielni uzale\u017cniaj\u0105 wysoko\u015b\u0107 swojego honorarium od dochod\u00f3w rodziny strony. I tak im gospodarstwo domowe strony ma wi\u0119kszy doch\u00f3d, tym wy\u017csze b\u0119dzie honorarium adwokackie. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 jednak ma sta\u0142\u0105 stawk\u0119.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nAdwokaci ko\u015bcielni rozliczaj\u0105 si\u0119 z Klientami na zasadniczo trzy sposoby: 1) honorarium za pe\u0142n\u0105 reprezentacj\u0119 prawn\u0105 podczas trwania ca\u0142ej instancji; 2) honorarium za konkretn\u0105 \u201eakcj\u0119\u201d (spora cz\u0119\u015b\u0107 adwokat\u00f3w ko\u015bcielnych ogranicza \u015bwiadczone przez siebie us\u0142ugi do sporz\u0105dzenia skargi powodowej, czyli pozwu); 3) stawka godzinowa.<\/p>\n\n\n\n