\u201eW Ko\u015bciele katolickim nie ma rozwod\u00f3w\u201d da si\u0119 s\u0142ysze\u0107 niczym refren przeplatany zwrotkami o \u201erozwodzie ko\u015bcielnym Jacka Kurskiego\u201d, \u201erozwodzie ko\u015bcielnym Krzysztofa Rutkowskiego\u201d, \u201erozwodzie ko\u015bcielnym Marty Kaczy\u0144skiej\u201d, \u201erozwodzie ko\u015bcielnym Cezarego Pazury\u201d, \u201erozwodzie ko\u015bcielnym Wojciecha Cejerowskiego\u201d i innych. To w ko\u0144cu s\u0105 w Ko\u015bciele rozwody, czy ich nie ma? Na to pytanie b\u0119dzie odpowiada\u0107 niniejszy post.<\/p>\n\n\n\n
M\u00f3wi\u0105c rozw\u00f3d ko\u015bcielny ma si\u0119 na my\u015bli to, co profesjonalnie okre\u015bla si\u0119 mianem kanonicznego procesu zmierzaj\u0105cego do uniewa\u017cnienia ma\u0142\u017ce\u0144stwa ko\u015bcielnego. Pr\u00f3cz tych dw\u00f3ch poj\u0119\u0107 mo\u017cemy mie\u0107 do czynienia tak\u017ce z orzeczeniem niewa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa, uniewa\u017cnieniem ma\u0142\u017ce\u0144stwa, uniewa\u017cnieniem \u015blubu, anulowaniem ma\u0142\u017ce\u0144stwa czy anulowaniem \u015blubu. Mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce s\u0105 to bardziej lub mniej poprawne okre\u015blenia tego samego (synonimy).<\/p>\n\n\n\n
Najbardziej poprawn\u0105, z punktu widzenia j\u0119zykowego oraz nauki prawa, form\u0105 jest orzeczenie niewa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa ko\u015bcielnego lub te\u017c stwierdzenie niewa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa ko\u015bcielnego. Celem kanonicznego procesu ma\u0142\u017ce\u0144skiego jest bowiem wydanie orzeczenia lub inaczej stwierdzenie, czy procesowane ma\u0142\u017ce\u0144stwo zosta\u0142o wa\u017cnie lub te\u017c niewa\u017cnie zawarte. Jak jednak wida\u0107 forma \u201eproces zmierzaj\u0105cy do stwierdzenia niewa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa ko\u015bcielnego\u201d lub te\u017c \u201eproces zmierzaj\u0105cy do stwierdzenia niewa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa ko\u015bcielnego\u201d s\u0105 formami nieco przyd\u0142ugimi i dlatego obok nich wyros\u0142y inne \u2013 kr\u00f3tsze, lecz niestety mniej poprawne z punktu widzenia j\u0119zykowego i prawnego.<\/p>\n\n\n\n
Czterema kolejnymi niezwykle popularnymi okre\u015bleniami na proces zmierzaj\u0105cy do orzeczenia niewa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa ko\u015bcielnego s\u0105: uniewa\u017cnienie ma\u0142\u017ce\u0144stwa<\/a>, uniewa\u017cnienie \u015blubu i analogicznie anulowanie ma\u0142\u017ce\u0144stwa i anulowanie \u015blubu. S\u0105 to jednak okre\u015blenia, jak ju\u017c wcze\u015bniej wspomniano, b\u0142\u0119dne. Oto bowiem sugeruj\u0105 one, \u017ce procesowane ma\u0142\u017ce\u0144stwo by\u0142o w jakim\u015b momencie wa\u017cne, a teraz zmierzamy do jego uniewa\u017cnienia lub anulowania. Kanoniczny proces ma\u0142\u017ce\u0144ski<\/a> zmierza jednak do tego, by stwierdzi\u0107, \u017ce ma\u0142\u017ce\u0144stwo od samego pocz\u0105tku by\u0142o wa\u017cnie lub niewa\u017cnie zawarte. Nie ma wi\u0119c w procesie ko\u015bcielnym miejsca na to, by jakie\u015b ma\u0142\u017ce\u0144stwo by\u0142o cho\u0107by przez chwil\u0119 wa\u017cne, a teraz je uniewa\u017cniamy lub anulujemy.<\/p>\n\n\n\n Najmniej poprawn\u0105 nazw\u0105 jest rozw\u00f3d ko\u015bcielny. Rzeczywi\u015bcie, jak ju\u017c wspomniano na wst\u0119pie, w Ko\u015bciele katolickim nie ma rozwod\u00f3w (cho\u0107 mo\u017cna by tym mianem okre\u015bli\u0107 skutki udzielenia Przywileju Paw\u0142owego (Przywilej wiary) lub Przywileju Piotrowego (dyspensa super rato<\/em>). Rozw\u00f3d ko\u015bcielny to potoczne okre\u015blenie tego, co profesjonalnie nazywamy procesem zmierzaj\u0105cym do stwierdzenia niewa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa ko\u015bcielnego<\/a>. Jest to kalka z prawodawstwa pa\u0144stwowego, gdzie rozwody wyst\u0119puj\u0105.<\/p>\n\n\n\n Zwykle okre\u015blenie rozw\u00f3d ko\u015bcielny traktuje si\u0119 jako pewien skr\u00f3t my\u015blowy. Kanoni\u015bci, szczeg\u00f3lnie za\u015b s\u0119dziowie, z nim walcz\u0105, jak si\u0119 zdaje zupe\u0142nie bezskutecznie, a samo okre\u015blenie prawdopodobnie na sta\u0142e zago\u015bci\u0142o w naszych s\u0142ownikach, podobnie jak doktor, kt\u00f3rym mianujemy lekarza medycyny, czy profesor, czyli tak naprawd\u0119 zwykle magister ucz\u0105cy w szkole \u015bredniej.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Kolejnym wartym poruszenia zagadnieniem jest to, czy stwierdza si\u0119 niewa\u017cno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwa czy \u015blubu. \u015alub to pewna ceremonia podczas kt\u00f3rej sk\u0142ada si\u0119 \u015blubowanie. Ma\u0142\u017ce\u0144stwo za\u015b to sakrament, kt\u00f3ry jest efektem wspomnianego \u015blubowania. W procesach ko\u015bcielnych stwierdza si\u0119, \u017ce ma\u0142\u017ce\u0144stwo zosta\u0142o niewa\u017cnie zawarte, a wi\u0119c, \u017ce \u015blubowanie boryka si\u0119 z jakimi\u015b przeszkodami, wadami lub brakami, kt\u00f3re skutkuj\u0105 jego niewa\u017cno\u015bci\u0105. Niewa\u017cno\u015b\u0107 \u015blubowania poci\u0105ga za sob\u0105, co oczywiste, niewa\u017cno\u015b\u0107 jego skutk\u00f3w, a wi\u0119c ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Jednocze\u015bnie stwierdzenie, \u017ce ma\u0142\u017ce\u0144stwo jest niewa\u017cne poci\u0105ga za sob\u0105 konsekwencje w postaci uznania \u015blubowania za niewa\u017cne.<\/p>\n\n\n\n Podsumowuj\u0105c: zar\u00f3wno ma\u0142\u017ce\u0144stwo jak i \u015blub (w znaczeniu \u015blubowania a nie samej formy ceremonialnej) s\u0105 poprawnymi formami zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem j\u0119zykowym jak i prawnym. Inaczej b\u0119dzie si\u0119 mia\u0142a rzecz, kiedy pod s\u0142owem \u015blub b\u0119dziemy rozumie\u0107 wy\u0142\u0105cznie form\u0119 ceremonialn\u0105, lub m\u00f3wi\u0105c kolokwialnie imprez\u0119 w ko\u015bciele. Taki spos\u00f3b rozumowania dyskwalifikowa\u0142by poj\u0119cie stwierdzenia niewa\u017cno\u015bci \u015blubu.<\/p>\n\n\n\n Ostatni\u0105 kwesti\u0105 jest to, czy kanoniczny proces ma\u0142\u017ce\u0144ski zmierza do uniewa\u017cnienia ma\u0142\u017ce\u0144stwa, czy te\u017c ma\u0142\u017ce\u0144stwa ko\u015bcielnego. W Polsce mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 dwa rodzaje ma\u0142\u017ce\u0144stw: cywilne oraz wyznaniowe. Pierwsze okre\u015bla si\u0119 mianem prostego ma\u0142\u017ce\u0144stwa za\u015b drugie ma\u0142\u017ce\u0144stwa ko\u015bcielnego. Nad pierwszym w\u0142adz\u0119 sprawuje prawo i s\u0105downictwo pa\u0144stwowe, a nad drugim ko\u015bcielne. Pierwsze mo\u017cna uniewa\u017cni\u0107, a tak\u017ce rozwi\u0105za\u0107, a drugiego, jak to zosta\u0142o ju\u017c ukazane nie. St\u0105d wa\u017cne wydaje si\u0119, by dookre\u015bli\u0107 o jakie ma\u0142\u017ce\u0144stwo chodzi dodaj\u0105c do niego przymiotnik \u201eko\u015bcielne\u201d.<\/p>\n\n\n\nRozw\u00f3d ko\u015bcielny<\/strong><\/h5>\n\n\n\n
\n
Ma\u0142\u017ce\u0144stwo czy \u015blub<\/strong><\/h5>\n\n\n\n
Ma\u0142\u017ce\u0144stwo czy ma\u0142\u017ce\u0144stwo ko\u015bcielne<\/strong><\/h5>\n\n\n\n