Niedojrza\u0142o\u015b\u0107 emocjonalna mo\u017ce mie\u0107 znaczenie w procesie o stwierdzenie niewa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa, ale samo dziecinne, egoistyczne lub nieodpowiedzialne zachowanie wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conka nie wystarcza. S\u0105d ko\u015bcielny bada, czy w chwili \u015blubu istnia\u0142 powa\u017cny problem natury psychicznej, kt\u00f3ry powodowa\u0142 brak wymaganego rozeznania albo rzeczywist\u0105 niezdolno\u015b\u0107 do podj\u0119cia istotnych obowi\u0105zk\u00f3w ma\u0142\u017ce\u0144skich.<\/p>\n\n\n\n
\n\u201eM\u0105\u017c zachowywa\u0142 si\u0119 jak dziecko\u201d, \u201e\u017cona nie by\u0142a gotowa do ma\u0142\u017ce\u0144stwa\u201d, \u201edla niego zawsze wa\u017cniejsza by\u0142a matka\u201d, \u201enie umia\u0142a przyj\u0105\u0107 odpowiedzialno\u015bci za rodzin\u0119\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n\u2014 takie stwierdzenia cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 po rozpadzie zwi\u0105zku.<\/strong><\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nMog\u0105 one trafnie opisywa\u0107 niedojrza\u0142o\u015b\u0107 emocjonaln\u0105 wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conka. Nie oznaczaj\u0105 jednak automatycznie, \u017ce ma\u0142\u017ce\u0144stwo ko\u015bcielne zosta\u0142o zawarte niewa\u017cnie.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nW wyszukiwarce cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 pytania o \u201euniewa\u017cnienie ma\u0142\u017ce\u0144stwa ko\u015bcielnego\u201d albo \u201erozw\u00f3d ko\u015bcielny z powodu niedojrza\u0142o\u015bci\u201d. W prawie kanonicznym poprawnym okre\u015bleniem jest jednak stwierdzenie niewa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa<\/strong>. S\u0105d ko\u015bcielny nie rozwi\u0105zuje wa\u017cnego ma\u0142\u017ce\u0144stwa, lecz bada, czy wa\u017cny w\u0119ze\u0142 w og\u00f3le powsta\u0142 w chwili wyra\u017cania zgody ma\u0142\u017ce\u0144skiej. Zgodnie z kan. 1057 \u00a7 1 to zgoda stron, prawid\u0142owo wyra\u017cona przez osoby zdolne wed\u0142ug prawa, stwarza ma\u0142\u017ce\u0144stwo. Ma\u0142\u017ce\u0144stwo korzysta ponadto z przychylno\u015bci prawa i w razie w\u0105tpliwo\u015bci nale\u017cy uwa\u017ca\u0107 je za wa\u017cne, dop\u00f3ki nie zostanie udowodnione co\u015b przeciwnego \u2014 tak stanowi kan. 1060.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCzy niedojrza\u0142o\u015b\u0107 emocjonalna jest podstaw\u0105 stwierdzenia niewa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa?<\/h3>\n\n\n\n
Sama niedojrza\u0142o\u015b\u0107 emocjonalna nie jest automatyczn\u0105 podstaw\u0105 stwierdzenia niewa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa ko\u015bcielnego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nZnaczenie prawne mo\u017ce mie\u0107 dopiero taki stan osoby, kt\u00f3ry:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\n
- istnia\u0142 w chwili zawierania ma\u0142\u017ce\u0144stwa;<\/li>\n\n\n\n
- mia\u0142 odpowiednie nasilenie;<\/li>\n\n\n\n
- by\u0142 zwi\u0105zany z przyczyn\u0105 natury psychicznej;<\/li>\n\n\n\n
- powodowa\u0142 powa\u017cny brak rozeznania dotycz\u0105cego ma\u0142\u017ce\u0144stwa albo rzeczywist\u0105 niezdolno\u015b\u0107 do podj\u0119cia jego istotnych obowi\u0105zk\u00f3w;<\/li>\n\n\n\n
- pozostawi\u0142 mo\u017cliwe do wykazania \u015blady w zachowaniu i funkcjonowaniu osoby;<\/li>\n\n\n\n
- znajduje potwierdzenie w zeznaniach, dokumentach lub opinii bieg\u0142ego.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nNajwa\u017cniejsze jest zatem odr\u00f3\u017cnienie osoby niedoskona\u0142ej lub trudnej<\/strong> od osoby niezdolnej do wa\u017cnego wyra\u017cenia zgody ma\u0142\u017ce\u0144skiej<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nCz\u0142owiek mo\u017ce by\u0107 egocentryczny, lekkomy\u015blny, impulsywny albo nieodpowiedzialny, a mimo to rozumie\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwo, dobrowolnie je wybra\u0107 i posiada\u0107 podstawow\u0105 zdolno\u015b\u0107 do podj\u0119cia obowi\u0105zk\u00f3w ma\u0142\u017ce\u0144skich. Mo\u017ce p\u00f3\u017aniej wykonywa\u0107 te obowi\u0105zki \u017ale, zaniedbywa\u0107 je albo \u015bwiadomie ich nie realizowa\u0107. W\u00f3wczas problemem jest spos\u00f3b korzystania z posiadanej zdolno\u015bci, a niekoniecznie jej brak.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nNiedojrza\u0142o\u015b\u0107 emocjonalna w potocznym znaczeniu<\/h3>\n\n\n\n
W j\u0119zyku codziennym niedojrza\u0142o\u015b\u0107 emocjonalna oznacza zwykle zbi\u00f3r zachowa\u0144 ocenianych jako dziecinne, egoistyczne lub nieodpowiedzialne.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nZa osob\u0119 niedojrza\u0142\u0105 emocjonalnie bywa uznawany kto\u015b, kto:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\n
- unika odpowiedzialno\u015bci za w\u0142asne decyzje;<\/li>\n\n\n\n
- obwinia innych za swoje niepowodzenia;<\/li>\n\n\n\n
- \u017ale znosi krytyk\u0119, odmow\u0119 i frustracj\u0119;<\/li>\n\n\n\n
- reaguje wybuchami z\u0142o\u015bci, obra\u017caniem si\u0119 albo wycofaniem;<\/li>\n\n\n\n
- oczekuje, \u017ce wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conek lub rodzice rozwi\u0105\u017c\u0105 jego problemy;<\/li>\n\n\n\n
- nie potrafi przyzna\u0107 si\u0119 do b\u0142\u0119du ani przeprosi\u0107;<\/li>\n\n\n\n
- koncentruje si\u0119 niemal wy\u0142\u0105cznie na w\u0142asnych potrzebach;<\/li>\n\n\n\n
- ma trudno\u015bci z dotrzymywaniem obietnic;<\/li>\n\n\n\n
- unika rozm\u00f3w o problemach ma\u0142\u017ce\u0144skich;<\/li>\n\n\n\n
- przedk\u0142ada rozrywk\u0119, prac\u0119 albo zainteresowania nad rodzin\u0119;<\/li>\n\n\n\n
- pozostaje nadmiernie zale\u017cny od matki lub ojca;<\/li>\n\n\n\n
- podejmuje wa\u017cne decyzje pod wp\u0142ywem chwilowych emocji.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nTakie zachowania mog\u0105 niszczy\u0107 wsp\u00f3lnot\u0119 ma\u0142\u017ce\u0144sk\u0105. Mog\u0105 \u015bwiadczy\u0107 o niew\u0142a\u015bciwych postawach, z\u0142ych nawykach, brakach wychowawczych, egoizmie albo problemach osobowo\u015bciowych. \u017baden z tych wniosk\u00f3w nie oznacza jednak jeszcze kanonicznej niezdolno\u015bci do ma\u0142\u017ce\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nPrzyk\u0142ad: niech\u0119\u0107 czy niezdolno\u015b\u0107?<\/h3>\n\n\n\n
M\u0105\u017c nie anga\u017cuje si\u0119 w prowadzenie domu, wydaje pieni\u0105dze g\u0142\u00f3wnie na w\u0142asne potrzeby i pozostawia \u017conie opiek\u0119 nad dzie\u0107mi.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nTakie zachowanie mo\u017ce by\u0107 przejawem powa\u017cnej nieodpowiedzialno\u015bci. Aby m\u00f3wi\u0107 o mo\u017cliwej niewa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa z kan. 1095 nr 3, nie wystarczy jednak wykaza\u0107, \u017ce m\u0105\u017c nie wykonywa\u0142<\/strong> obowi\u0105zk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nNale\u017ca\u0142oby ustali\u0107, czy w chwili \u015blubu:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\n
- nie posiada\u0142 psychicznej zdolno\u015bci do podj\u0119cia okre\u015blonego obowi\u0105zku;<\/li>\n\n\n\n
- czy te\u017c posiada\u0142 t\u0119 zdolno\u015b\u0107, ale p\u00f3\u017aniej nie chcia\u0142 z niej korzysta\u0107.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n\nPrawo kanoniczne odr\u00f3\u017cnia bowiem nie mog\u0119<\/strong> od nie chc\u0119<\/strong>, chocia\u017c w praktyce dowodowej granica mi\u0119dzy nimi mo\u017ce by\u0107 trudna do ustalenia.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCo oznacza niedojrza\u0142o\u015b\u0107 w znaczeniu klinicznym?<\/h3>\n\n\n\n
W psychologii i psychiatrii niedojrza\u0142o\u015b\u0107 mo\u017ce opisywa\u0107 trudno\u015bci dotycz\u0105ce regulacji emocji, kontroli impuls\u00f3w, obrazu w\u0142asnej osoby, samodzielno\u015bci, odpowiedzialno\u015bci, empatii, zdolno\u015bci tworzenia wi\u0119zi czy tolerowania frustracji.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nOkre\u015blenia takie jak \u201eniedojrza\u0142o\u015b\u0107 emocjonalna\u201d, \u201eosobowo\u015b\u0107 niedojrza\u0142a\u201d albo \u201eniedojrza\u0142o\u015b\u0107 psychiczna\u201d nie powinny jednak s\u0142u\u017cy\u0107 do samodzielnego diagnozowania wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conka.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nNie istnieje prosty test pozwalaj\u0105cy stwierdzi\u0107, \u017ce kto\u015b jest klinicznie niedojrza\u0142y tylko dlatego, \u017ce:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\n
- unika rozm\u00f3w;<\/li>\n\n\n\n
- pozostaje zwi\u0105zany z rodzicami;<\/li>\n\n\n\n
- zdradzi\u0142;<\/li>\n\n\n\n
- nie radzi sobie z pieni\u0119dzmi;<\/li>\n\n\n\n
- jest impulsywny;<\/li>\n\n\n\n
- zachowuje si\u0119 egoistycznie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nProfesjonalna diagnoza wymaga ca\u0142o\u015bciowej oceny sposobu funkcjonowania cz\u0142owieka, czasu trwania problem\u00f3w, ich nasilenia, kontekstu oraz wp\u0142ywu na relacje i codzienne \u017cycie. Aktualne podej\u015bcie ICD-11 uwzgl\u0119dnia mi\u0119dzy innymi wymiarowy charakter zaburze\u0144 osobowo\u015bci: trudno\u015bci mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 na kontinuum i mie\u0107 r\u00f3\u017cny stopie\u0144 nasilenia. \u015awiatowa Organizacja Zdrowia podkre\u015bla, \u017ce rozpoznania powinny by\u0107 dokonywane przez odpowiednio przygotowanych specjalist\u00f3w na podstawie wymaga\u0144 klinicznych, a nie pojedynczych objaw\u00f3w wybranych z internetowej listy.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nOsoba mo\u017ce dobrze funkcjonowa\u0107 zawodowo, a jednocze\u015bnie do\u015bwiadcza\u0107 g\u0142\u0119bokich trudno\u015bci w bliskich relacjach. Mo\u017cliwa jest r\u00f3wnie\u017c sytuacja odwrotna: kto\u015b mo\u017ce mie\u0107 s\u0142abe kompetencje spo\u0142eczne lub emocjonalne, nie spe\u0142niaj\u0105c kryteri\u00f3w \u017cadnego zaburzenia psychicznego.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nZ tego powodu w procesie o stwierdzenie niewa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa nie wystarcza etykieta \u201eosobowo\u015b\u0107 niedojrza\u0142a\u201d. Trzeba ustali\u0107:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\n
- co konkretnie by\u0142o zaburzone;<\/li>\n\n\n\n
- jak powa\u017cne by\u0142y trudno\u015bci;<\/li>\n\n\n\n
- kiedy si\u0119 ujawni\u0142y;<\/li>\n\n\n\n
- jak wp\u0142ywa\u0142y na decyzj\u0119 o ma\u0142\u017ce\u0144stwie;<\/li>\n\n\n\n
- czy powodowa\u0142y trudno\u015b\u0107, czy rzeczywist\u0105 niezdolno\u015b\u0107.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nMinimalna dojrza\u0142o\u015b\u0107 kanoniczna a dojrza\u0142o\u015b\u0107 idealna<\/h3>\n\n\n\n
Prawo kanoniczne nie wymaga pe\u0142nej dojrza\u0142o\u015bci psychicznej ani osobowo\u015bci pozbawionej brak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nMa\u0142\u017ce\u0144stwo zawieraj\u0105 zwykli ludzie: z histori\u0105 rodzinn\u0105, s\u0142abo\u015bciami, l\u0119kami, niedoskona\u0142ymi sposobami komunikacji i obszarami wymagaj\u0105cymi rozwoju. Wa\u017cno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwa nie zale\u017cy od tego, czy nupturienci osi\u0105gn\u0119li najwy\u017cszy mo\u017cliwy poziom rozwoju emocjonalnego.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n\nBenedykt XVI zwraca\u0142 uwag\u0119 na konieczno\u015b\u0107 odr\u00f3\u017cnienia dojrza\u0142o\u015bci psychicznej b\u0119d\u0105cej celem rozwoju cz\u0142owieka od minimalnej dojrza\u0142o\u015bci kanonicznej wymaganej do wa\u017cnego zawarcia ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Nie ka\u017cda trudno\u015b\u0107 psychologiczna, anomalia ani s\u0142abo\u015b\u0107 charakteru powoduje niezdolno\u015b\u0107 konsensualn\u0105.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nMinimalna dojrza\u0142o\u015b\u0107 kanoniczna obejmuje zasadnicz\u0105 zdolno\u015b\u0107 do:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\n
- rozumienia, czym jest ma\u0142\u017ce\u0144stwo;<\/li>\n\n\n\n
- oceny jego istotnych praw i obowi\u0105zk\u00f3w;<\/li>\n\n\n\n
- wystarczaj\u0105co wolnego dokonania wyboru;<\/li>\n\n\n\n
- wzajemnego oddania i przyj\u0119cia siebie przez ma\u0142\u017conk\u00f3w;<\/li>\n\n\n\n
- podj\u0119cia podstawowych obowi\u0105zk\u00f3w wynikaj\u0105cych z ma\u0142\u017ce\u0144stwa.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nNie oznacza gwarancji zgodnego po\u017cycia, braku konflikt\u00f3w ani trwa\u0142ego zadowolenia ze zwi\u0105zku.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nKanon 1095 a niedojrza\u0142o\u015b\u0107 emocjonalna<\/h3>\n\n\n\n
Zgodnie z kan. 1095 Kodeksu prawa kanonicznego niezdolne do zawarcia ma\u0142\u017ce\u0144stwa s\u0105 osoby:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\n
- pozbawione wystarczaj\u0105cego u\u017cywania rozumu;<\/li>\n\n\n\n
- maj\u0105ce powa\u017cny brak rozeznania oceniaj\u0105cego co do istotnych praw i obowi\u0105zk\u00f3w ma\u0142\u017ce\u0144skich wzajemnie przekazywanych i przyjmowanych;<\/li>\n\n\n\n
- niezdolne z przyczyn natury psychicznej do podj\u0119cia istotnych obowi\u0105zk\u00f3w ma\u0142\u017ce\u0144skich.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nW sprawach dotycz\u0105cych niedojrza\u0142o\u015bci emocjonalnej najcz\u0119\u015bciej analizuje si\u0119 kanon 1095 nr 2 albo kanon 1095 nr 3. S\u0105 to dwa odr\u0119bne tytu\u0142y niewa\u017cno\u015bci, kt\u00f3rych nie nale\u017cy traktowa\u0107 zamiennie.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nKanon 1095 nr 2: powa\u017cny brak rozeznania oceniaj\u0105cego<\/h3>\n\n\n\n
Kanon 1095 nr 2 dotyczy zdolno\u015bci do dokonania odpowiedzialnego os\u0105du i wyboru ma\u0142\u017ce\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nNie chodzi wy\u0142\u0105cznie o podstawow\u0105 wiedz\u0119, \u017ce ma\u0142\u017ce\u0144stwo jest zwi\u0105zkiem kobiety i m\u0119\u017cczyzny albo \u017ce wi\u0105\u017ce si\u0119 z okre\u015blonymi zobowi\u0105zaniami. Osoba mo\u017ce posiada\u0107 tak\u0105 wiedz\u0119, ale z powodu powa\u017cnej anomalii psychicznej nie by\u0107 zdolna do wystarczaj\u0105co krytycznej i wolnej oceny swojej decyzji.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nAnalizuje si\u0119 w\u00f3wczas mi\u0119dzy innymi, czy nupturient potrafi\u0142:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\n
- realistycznie postrzega\u0107 przysz\u0142ego wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conka;<\/li>\n\n\n\n
- oceni\u0107 znaczenie ma\u0142\u017ce\u0144stwa dla w\u0142asnego \u017cycia;<\/li>\n\n\n\n
- rozwa\u017cy\u0107 podstawowe argumenty za zawarciem zwi\u0105zku i przeciw niemu;<\/li>\n\n\n\n
- przewidzie\u0107 zasadnicze konsekwencje podj\u0119tej decyzji;<\/li>\n\n\n\n
- dokona\u0107 wyboru bez patologicznej zale\u017cno\u015bci emocjonalnej;<\/li>\n\n\n\n
- oprze\u0107 decyzj\u0119 na czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c chwilowym impulsie, l\u0119ku lub wewn\u0119trznym przymusie;<\/li>\n\n\n\n
- rozpozna\u0107 istotne prawa i obowi\u0105zki, kt\u00f3re ma przyj\u0105\u0107 i przekaza\u0107.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nPowa\u017cny brak rozeznania oceniaj\u0105cego nie jest tym samym co:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\n
- zakochanie;<\/li>\n\n\n\n
- naiwno\u015b\u0107;<\/li>\n\n\n\n
- b\u0142\u0119dna ocena charakteru partnera;<\/li>\n\n\n\n
- zignorowanie sygna\u0142\u00f3w ostrzegawczych;<\/li>\n\n\n\n
- presja zwyczaj\u00f3w rodzinnych;<\/li>\n\n\n\n
- niewielkie do\u015bwiadczenie \u017cyciowe;<\/li>\n\n\n\n
- zwyk\u0142a obawa przed odwo\u0142aniem \u015blubu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nKa\u017cda z tych okoliczno\u015bci mo\u017ce mie\u0107 znaczenie w po\u0142\u0105czeniu z innymi faktami. Sama w sobie nie dowodzi jednak powa\u017cnego braku rozeznania.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nKanon 1095 nr 3: niezdolno\u015b\u0107 do podj\u0119cia istotnych obowi\u0105zk\u00f3w ma\u0142\u017ce\u0144skich<\/h3>\n\n\n\n
Kanon 1095 nr 3 dotyczy sytuacji, w kt\u00f3rej osoba mo\u017ce wiedzie\u0107, czym jest ma\u0142\u017ce\u0144stwo, i autentycznie chcie\u0107 je zawrze\u0107, lecz z przyczyn natury psychicznej nie jest zdolna do podj\u0119cia kt\u00f3rego\u015b z jego istotnych obowi\u0105zk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n\nKluczowe znaczenie ma tutaj s\u0142owo \u201eniezdolna\u201d<\/strong>.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nNie wystarczy wykaza\u0107, \u017ce:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\n
- realizowanie obowi\u0105zk\u00f3w by\u0142o trudne;<\/li>\n\n\n\n
- ma\u0142\u017conek nie mia\u0142 odpowiednich umiej\u0119tno\u015bci;<\/li>\n\n\n\n
- pope\u0142nia\u0142 b\u0142\u0119dy;<\/li>\n\n\n\n
- nie pracowa\u0142 nad sob\u0105;<\/li>\n\n\n\n
- cz\u0119sto dzia\u0142a\u0142 egoistycznie;<\/li>\n\n\n\n
- ma\u0142\u017ce\u0144stwo zako\u0144czy\u0142o si\u0119 niepowodzeniem.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nInstrukcja Dignitas connubii<\/em> wskazuje, \u017ce w sprawie z kan. 1095 nr 3 nale\u017cy ustali\u0107 natur\u0119 i ci\u0119\u017car przyczyny psychicznej oraz zbada\u0107, czy powodowa\u0142a ona nie tylko powa\u017cn\u0105 trudno\u015b\u0107, ale wr\u0119cz niemo\u017cno\u015b\u0107 realizowania dzia\u0142a\u0144 nale\u017c\u0105cych do istotnych obowi\u0105zk\u00f3w ma\u0142\u017ce\u0144skich.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nJakie obowi\u0105zki mog\u0105 by\u0107 istotnymi obowi\u0105zkami ma\u0142\u017ce\u0144skimi?<\/h3>\n\n\n\n
Kodeks nie przedstawia jednej zamkni\u0119tej listy wszystkich istotnych obowi\u0105zk\u00f3w ma\u0142\u017ce\u0144skich. Ich okre\u015blanie musi pozostawa\u0107 zwi\u0105zane z natur\u0105 ma\u0142\u017ce\u0144stwa opisan\u0105 mi\u0119dzy innymi w kan. 1055 i 1056: wsp\u00f3lnot\u0105 ca\u0142ego \u017cycia, dobrem ma\u0142\u017conk\u00f3w, zrodzeniem i wychowaniem potomstwa, jedno\u015bci\u0105 oraz nierozerwalno\u015bci\u0105 ma\u0142\u017ce\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nW zale\u017cno\u015bci od konkretnej sprawy analizie mo\u017ce podlega\u0107 zdolno\u015b\u0107 do:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\n
- ustanowienia minimalnej wsp\u00f3lnoty \u017cycia ma\u0142\u017ce\u0144skiego;<\/li>\n\n\n\n
- traktowania wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conka jako osoby posiadaj\u0105cej w\u0142asn\u0105 godno\u015b\u0107 i prawa;<\/li>\n\n\n\n
- zachowania ma\u0142\u017ce\u0144skiej wy\u0142\u0105czno\u015bci;<\/li>\n\n\n\n
- przyj\u0119cia trwa\u0142ego charakteru ma\u0142\u017ce\u0144stwa;<\/li>\n\n\n\n
- udzielania podstawowego wsparcia i wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania;<\/li>\n\n\n\n
- podejmowania odpowiedzialno\u015bci za rodzin\u0119;<\/li>\n\n\n\n
- przyj\u0119cia obowi\u0105zk\u00f3w zwi\u0105zanych z rodzicielstwem;<\/li>\n\n\n\n
- budowania relacji opartej na wzajemno\u015bci, a nie ca\u0142kowitej dominacji lub zale\u017cno\u015bci.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nW procesie nale\u017cy jednak wskaza\u0107 nie abstrakcyjny \u201ebrak zdolno\u015bci do ma\u0142\u017ce\u0144stwa\u201d, lecz mo\u017cliwie konkretny obowi\u0105zek oraz psychiczn\u0105 przyczyn\u0119, kt\u00f3ra uniemo\u017cliwia\u0142a jego podj\u0119cie.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCzy niedojrza\u0142o\u015b\u0107 musi by\u0107 trwa\u0142a?<\/h3>\n\n\n\n
Nie nale\u017cy automatycznie przyjmowa\u0107, \u017ce problem musi by\u0107 nieuleczalny albo trwa\u0107 przez ca\u0142e \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nDignitas connubii<\/em> poleca ustali\u0107, czy w chwili zawarcia ma\u0142\u017ce\u0144stwa wyst\u0119powa\u0142a u strony okre\u015blona anomalia habitualna albo przej\u015bciowa, jakie by\u0142o jej nasilenie, kiedy powsta\u0142a i w jakich okoliczno\u015bciach si\u0119 ujawni\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nDecyduj\u0105ce jest wi\u0119c nie to, czy osoba nigdy nie mog\u0142a si\u0119 zmieni\u0107, lecz czy w chwili wyra\u017cania zgody ma\u0142\u017ce\u0144skiej<\/strong> posiada\u0142a wymagan\u0105 zdolno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nP\u00f3\u017aniejsza poprawa funkcjonowania nie wyklucza wcze\u015bniejszej niezdolno\u015bci. Podobnie p\u00f3\u017aniejsze pogorszenie nie dowodzi, \u017ce niezdolno\u015b\u0107 istnia\u0142a ju\u017c w dniu \u015blubu.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nMatryca 5P: kiedy niedojrza\u0142o\u015b\u0107 mo\u017ce mie\u0107 znaczenie kanoniczne?<\/h3>\n\n\n\n
Poni\u017csza matryca jest narz\u0119dziem porz\u0105dkuj\u0105cym, a nie oficjalnym testem prawnym. Pomaga odr\u00f3\u017cni\u0107 potoczn\u0105 niedojrza\u0142o\u015b\u0107 od problemu, kt\u00f3ry mo\u017ce wymaga\u0107 pog\u0142\u0119bionej oceny kanonistycznej.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n1. Punkt czasowy<\/h4>\n\n\n\n
Czy istotne trudno\u015bci istnia\u0142y przed \u015blubem lub w chwili jego zawierania?<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nZnaczenie mog\u0105 mie\u0107 zachowania widoczne w rodzinie pochodzenia, szkole, pracy, wcze\u015bniejszych relacjach i okresie narzecze\u0144stwa. Zjawiska, kt\u00f3re pojawi\u0142y si\u0119 dopiero wiele lat po \u015blubie, co do zasady nie powoduj\u0105 niewa\u017cno\u015bci wcze\u015bniejszej zgody, cho\u0107 mog\u0105 niekiedy ujawnia\u0107 problem istniej\u0105cy wcze\u015bniej.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n2. Poziom nasilenia<\/h4>\n\n\n\n
Czy chodzi\u0142o o zwyk\u0142e braki charakteru, czy o powa\u017cne zaburzenie zdolno\u015bci?<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nJednorazowy wybuch z\u0142o\u015bci, sporadyczna ucieczka od odpowiedzialno\u015bci albo niew\u0142a\u015bciwa decyzja nie wystarczaj\u0105. Znaczenie mo\u017ce mie\u0107 utrwalony lub szczeg\u00f3lnie intensywny wzorzec, widoczny w r\u00f3\u017cnych sytuacjach i prowadz\u0105cy do istotnego zaburzenia funkcjonowania.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n3. Pod\u0142o\u017ce psychiczne<\/h4>\n\n\n\n
Czy zachowanie wynika\u0142o z mo\u017cliwej przyczyny natury psychicznej?<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nTrzeba odr\u00f3\u017cni\u0107 psychiczn\u0105 niezdolno\u015b\u0107 od lenistwa, wygodnictwa, z\u0142ej woli, braku warto\u015bci moralnych lub \u015bwiadomego odrzucenia zobowi\u0105za\u0144.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n4. Przedmiot niezdolno\u015bci<\/h4>\n\n\n\n
Jakiego konkretnego prawa, obowi\u0105zku albo elementu decyzji ma\u0142\u017ce\u0144skiej dotyczy\u0142 problem?<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nNie wystarczy powiedzie\u0107: \u201enie nadawa\u0142 si\u0119 do ma\u0142\u017ce\u0144stwa\u201d. Nale\u017cy opisa\u0107, czy problem dotyczy\u0142 rozeznania decyzji, wolno\u015bci wyboru, zdolno\u015bci do tworzenia wsp\u00f3lnoty, zachowania wy\u0142\u0105czno\u015bci, przyj\u0119cia trwa\u0142o\u015bci czy innego istotnego obowi\u0105zku.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n5. Potwierdzenie w dowodach<\/h4>\n\n\n\n
Czy twierdzenia znajduj\u0105 potwierdzenie poza subiektywn\u0105 ocen\u0105 jednego ma\u0142\u017conka?<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nIstotne mog\u0105 by\u0107 zeznania \u015bwiadk\u00f3w, dokumentacja medyczna, wiadomo\u015bci, listy, dokumenty z okresu narzecze\u0144stwa, historia wcze\u015bniejszych relacji oraz opinia bieg\u0142ego.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nPrzyk\u0142ady niedojrza\u0142o\u015bci: trudno\u015b\u0107 czy mo\u017cliwa niezdolno\u015b\u0107?<\/h3>\n\n\n\n
Skrajna zale\u017cno\u015b\u0107 od rodzic\u00f3w<\/h4>\n\n\n\n
Jedna ze stron konsultowa\u0142a z matk\u0105 niemal ka\u017cd\u0105 decyzj\u0119. Rodzic wybiera\u0142 miejsce zamieszkania, decydowa\u0142 o finansach, ingerowa\u0142 w \u017cycie intymne ma\u0142\u017conk\u00f3w i wymusza\u0142 okre\u015blone zachowania. Pr\u00f3ba sprzeciwienia si\u0119 rodzicowi wywo\u0142ywa\u0142a u strony powa\u017cn\u0105 dezorganizacj\u0119, l\u0119k i natychmiastowe podporz\u0105dkowanie.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nTaka sytuacja mo\u017ce uzasadnia\u0107 analiz\u0119 pod k\u0105tem:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\n
- ograniczenia zdolno\u015bci krytycznego i wolnego wyboru;<\/li>\n\n\n\n
- patologicznej zale\u017cno\u015bci emocjonalnej;<\/li>\n\n\n\n
- niezdolno\u015bci do ustanowienia autonomicznej wsp\u00f3lnoty ma\u0142\u017ce\u0144skiej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nZwyk\u0142a blisko\u015b\u0107 z rodzicami albo cz\u0119ste korzystanie z ich porad nie wystarcza.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nImpulsywno\u015b\u0107 i niestabilno\u015b\u0107 emocjonalna<\/h4>\n\n\n\n
Osoba wielokrotnie podejmowa\u0142a najwa\u017cniejsze decyzje pod wp\u0142ywem chwilowych emocji. Gwa\u0142townie idealizowa\u0142a partnera, a nast\u0119pnie ca\u0142kowicie go odrzuca\u0142a. Podobny wzorzec wyst\u0119powa\u0142 przed \u015blubem w jej rodzinie, pracy i wcze\u015bniejszych zwi\u0105zkach.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nZnaczenie mo\u017ce mie\u0107 tutaj:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\n
- intensywno\u015b\u0107 zachowa\u0144;<\/li>\n\n\n\n
- ich powtarzalno\u015b\u0107;<\/li>\n\n\n\n
- wp\u0142yw na zdolno\u015b\u0107 krytycznej oceny;<\/li>\n\n\n\n
- zdolno\u015b\u0107 do podj\u0119cia trwa\u0142ych zobowi\u0105za\u0144;<\/li>\n\n\n\n
- zwi\u0105zek problemu z okre\u015blon\u0105 przyczyn\u0105 psychiczn\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nSama impulsywno\u015b\u0107 nie powoduje niewa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nEgoizm i unikanie odpowiedzialno\u015bci<\/h4>\n\n\n\n
M\u0105\u017c po \u015blubie oczekiwa\u0142, \u017ce \u017cona przejmie wszystkie obowi\u0105zki. Nie anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w wychowanie dzieci i przeznacza\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 wolnego czasu na w\u0142asne zainteresowania.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nTakie zachowania mog\u0105 \u015bwiadczy\u0107 o egoizmie i potocznej niedojrza\u0142o\u015bci. Nale\u017cy jednak ustali\u0107, czy m\u0105\u017c:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\n
- by\u0142 psychicznie niezdolny do podj\u0119cia odpowiedzialno\u015bci;<\/li>\n\n\n\n
- czy \u015bwiadomie wybiera\u0142 wygodne dla siebie post\u0119powanie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nDrugie zachowanie mo\u017ce by\u0107 powa\u017cnie naganne, lecz nie musi oznacza\u0107 niewa\u017cno\u015bci zgody.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nNiewierno\u015b\u0107 po kilku latach ma\u0142\u017ce\u0144stwa<\/h4>\n\n\n\n
Wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conek przez kilka lat prawid\u0142owo funkcjonowa\u0142 w zwi\u0105zku, a nast\u0119pnie wszed\u0142 w inn\u0105 relacj\u0119 i opu\u015bci\u0142 rodzin\u0119.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nP\u00f3\u017aniejsza zdrada nie dowodzi automatycznie, \u017ce w chwili \u015blubu nie posiada\u0142 zdolno\u015bci do zachowania wierno\u015bci. Mo\u017ce by\u0107 \u015bwiadomym naruszeniem obowi\u0105zku, kt\u00f3ry wcze\u015bniej wa\u017cnie przyj\u0105\u0142.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nOdmienna ocena mo\u017ce by\u0107 potrzebna, gdy materia\u0142 dowodowy wskazuje, \u017ce jeszcze przed \u015blubem wyst\u0119powa\u0142 g\u0142\u0119boki i trwa\u0142y wzorzec zachowa\u0144 uniemo\u017cliwiaj\u0105cy przyj\u0119cie wy\u0142\u0105czno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nJak udowodni\u0107 niedojrza\u0142o\u015b\u0107 emocjonaln\u0105 przed s\u0105dem ko\u015bcielnym?<\/h3>\n\n\n\n
W procesie nie udowadnia si\u0119 samego okre\u015blenia \u201eniedojrza\u0142o\u015b\u0107 emocjonalna\u201d. Udowodnienia wymagaj\u0105 konkretne fakty oraz ich wp\u0142yw na zdolno\u015b\u0107 do wyra\u017cenia zgody ma\u0142\u017ce\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nSzczeg\u00f3lne znaczenie mog\u0105 mie\u0107:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\n
- zeznania os\u00f3b znaj\u0105cych stron\u0119 przed \u015blubem;<\/li>\n\n\n\n
- zeznania cz\u0142onk\u00f3w rodziny, przyjaci\u00f3\u0142 i znajomych z okresu narzecze\u0144stwa;<\/li>\n\n\n\n
- opis wcze\u015bniejszych relacji uczuciowych;<\/li>\n\n\n\n
- informacje o sposobie podejmowania decyzji o \u015blubie;<\/li>\n\n\n\n
- wiadomo\u015bci, e-maile, listy i zapiski z okresu poprzedzaj\u0105cego ma\u0142\u017ce\u0144stwo;<\/li>\n\n\n\n
- dokumentacja leczenia psychiatrycznego;<\/li>\n\n\n\n
- dokumentacja terapii, o ile mo\u017ce zosta\u0107 zgodnie z prawem wykorzystana;<\/li>\n\n\n\n
- wcze\u015bniejsze opinie psychologiczne;<\/li>\n\n\n\n
- dokumenty dotycz\u0105ce funkcjonowania szkolnego, zawodowego lub spo\u0142ecznego;<\/li>\n\n\n\n
- informacje o uzale\u017cnieniach lub zachowaniach impulsywnych;<\/li>\n\n\n\n
- opinia bieg\u0142ego powo\u0142anego w procesie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nNajbardziej u\u017cyteczne s\u0105 fakty precyzyjne: co dana osoba robi\u0142a, kiedy, jak cz\u0119sto, w jakich okoliczno\u015bciach, jak reagowa\u0142a i jakie konsekwencje wywo\u0142ywa\u0142o jej zachowanie.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nSformu\u0142owanie \u201eby\u0142 dziecinny\u201d ma niewielk\u0105 warto\u015b\u0107 bez przyk\u0142ad\u00f3w. Znacznie bardziej u\u017cyteczny jest opis:<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n\nPrzed \u015blubem nie podejmowa\u0142 \u017cadnej decyzji bez zgody matki. Kiedy pr\u00f3bowa\u0142 zdecydowa\u0107 samodzielnie, wpada\u0142 w panik\u0119, wycofywa\u0142 si\u0119 z wcze\u015bniejszych ustale\u0144 i podporz\u0105dkowywa\u0142 jej \u017c\u0105daniom, r\u00f3wnie\u017c w sprawach dotycz\u0105cych miejsca zamieszkania oraz planowania dzieci.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nJaka jest rola psychologa lub psychiatry?<\/h3>\n\n\n\n
Psycholog lub psychiatra nie stwierdza niewa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Ocenia stan psychiczny i funkcjonowanie osoby w granicach swojej specjalizacji.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nBieg\u0142y mo\u017ce pom\u00f3c ustali\u0107:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\n
- czy wyst\u0119powa\u0142a okre\u015blona anomalia psychiczna;<\/li>\n\n\n\n
- czy by\u0142a obecna w chwili \u015blubu;<\/li>\n\n\n\n
- kiedy i w jakich okoliczno\u015bciach si\u0119 rozwin\u0119\u0142a;<\/li>\n\n\n\n
- jakie mia\u0142a nasilenie;<\/li>\n\n\n\n
- jak wp\u0142ywa\u0142a na zdolno\u015bci poznawcze, krytyczne i decyzyjne;<\/li>\n\n\n\n
- jak oddzia\u0142ywa\u0142a na mo\u017cliwo\u015b\u0107 podj\u0119cia okre\u015blonych obowi\u0105zk\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nW sprawach dotycz\u0105cych niezdolno\u015bci opisanych w kan. 1095 s\u0119dzia powinien co do zasady korzysta\u0107 z pomocy jednego lub kilku bieg\u0142ych, chyba \u017ce z okoliczno\u015bci wynika, i\u017c by\u0142oby to wyra\u017anie niepotrzebne. Ostatecznej kwalifikacji kanonicznej dokonuje jednak s\u0119dzia, uwzgl\u0119dniaj\u0105c opini\u0119 eksperta oraz ca\u0142y pozosta\u0142y materia\u0142 dowodowy.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nOpinia bieg\u0142ego nie polega na odpowiedzi na pytanie: \u201eCzy ma\u0142\u017ce\u0144stwo by\u0142o niewa\u017cne?\u201d. Ekspert powinien opisa\u0107 stan psychiczny oraz jego wp\u0142yw na funkcjonowanie osoby. Do s\u0105du nale\u017cy ustalenie, czy wykazane ograniczenia odpowiadaj\u0105 normie kan. 1095.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCzy potrzebna jest diagnoza sprzed \u015blubu?<\/h3>\n\n\n\n
Nie zawsze.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nBrak diagnozy psychologicznej lub psychiatrycznej postawionej przed \u015blubem nie oznacza, \u017ce problem nie istnia\u0142. Wiele os\u00f3b nigdy wcze\u015bniej nie korzysta\u0142o z pomocy specjalisty albo zg\u0142osi\u0142o si\u0119 na leczenie dopiero po nasileniu objaw\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nS\u0105d mo\u017ce ocenia\u0107 wcze\u015bniejsze funkcjonowanie na podstawie:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\n
- zezna\u0144 stron i \u015bwiadk\u00f3w;<\/li>\n\n\n\n
- dokument\u00f3w;<\/li>\n\n\n\n
- zachowa\u0144 sprzed zawarcia ma\u0142\u017ce\u0144stwa;<\/li>\n\n\n\n
- p\u00f3\u017aniejszych objaw\u00f3w wskazuj\u0105cych na wcze\u015bniejsze pod\u0142o\u017ce;<\/li>\n\n\n\n
- retrospektywnej opinii bieg\u0142ego.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nJednocze\u015bnie p\u00f3\u017aniejsza diagnoza nie dowodzi automatycznie, \u017ce zaburzenie istnia\u0142o w wymaganym stopniu w dniu \u015blubu. Konieczne jest ustalenie zwi\u0105zku czasowego i funkcjonalnego.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCzy m\u0142ody wiek oznacza niedojrza\u0142o\u015b\u0107 kanoniczn\u0105?<\/h3>\n\n\n\n
Nie.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nM\u0142ody wiek mo\u017ce by\u0107 jedn\u0105 z okoliczno\u015bci sprawy, lecz nie jest r\u00f3wnoznaczny z powa\u017cnym brakiem rozeznania ani niezdolno\u015bci\u0105 do podj\u0119cia obowi\u0105zk\u00f3w ma\u0142\u017ce\u0144skich.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nOsoba m\u0142oda mo\u017ce posiada\u0107 wystarczaj\u0105c\u0105 dojrza\u0142o\u015b\u0107 kanoniczn\u0105. Osoba znacznie starsza mo\u017ce natomiast przejawia\u0107 powa\u017cne deficyty w zakresie samodzielno\u015bci, regulacji emocji lub tworzenia wi\u0119zi.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nZnaczenie ma rzeczywiste funkcjonowanie konkretnej osoby, a nie sam wiek zapisany w metryce.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCzy rozpad ma\u0142\u017ce\u0144stwa dowodzi jego niewa\u017cno\u015bci?<\/h3>\n\n\n\n
Nie.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nMa\u0142\u017ce\u0144stwo mo\u017ce zosta\u0107 wa\u017cnie zawarte, a nast\u0119pnie rozpa\u015b\u0107 si\u0119 z powodu:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\n
- \u015bwiadomych zaniedba\u0144;<\/li>\n\n\n\n
- niewierno\u015bci;<\/li>\n\n\n\n
- przemocy;<\/li>\n\n\n\n
- uzale\u017cnienia rozwini\u0119tego p\u00f3\u017aniej;<\/li>\n\n\n\n
- utraty wi\u0119zi;<\/li>\n\n\n\n
- konflikt\u00f3w finansowych;<\/li>\n\n\n\n
- odrzucenia wcze\u015bniej przyj\u0119tych zobowi\u0105za\u0144;<\/li>\n\n\n\n
- braku gotowo\u015bci do pracy nad zwi\u0105zkiem.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nProces ko\u015bcielny nie s\u0142u\u017cy ustalaniu, kto by\u0142 lepszym ma\u0142\u017conkiem ani kto ponosi wi\u0119ksz\u0105 win\u0119 za rozw\u00f3d cywilny. Jego celem jest ustalenie, czy w chwili zawierania ma\u0142\u017ce\u0144stwa istnia\u0142a przeszkoda, wada zgody albo niezdolno\u015b\u0107 uniemo\u017cliwiaj\u0105ca powstanie wa\u017cnego w\u0119z\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nNajcz\u0119stsze b\u0142\u0119dy w sprawach dotycz\u0105cych niedojrza\u0142o\u015bci<\/h3>\n\n\n\n
\u201eZachowywa\u0142 si\u0119 jak dziecko, wi\u0119c ma\u0142\u017ce\u0144stwo by\u0142o niewa\u017cne\u201d<\/h4>\n\n\n\n
To za ma\u0142o. Potoczne zachowanie dziecinne nie jest samodzielnym tytu\u0142em niewa\u017cno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n\u201ePsycholog rozpozna\u0142 osobowo\u015b\u0107 niedojrza\u0142\u0105, wi\u0119c s\u0105d musi wyda\u0107 wyrok pozytywny\u201d<\/h4>\n\n\n\n
Nie. Diagnoza jest jednym z element\u00f3w dowodowych. Trzeba jeszcze ustali\u0107 jej istnienie i wp\u0142yw w chwili \u015blubu.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n\u201eNie ma diagnozy, wi\u0119c proces nie ma sensu\u201d<\/h4>\n\n\n\n
Brak wcze\u015bniejszej diagnozy nie wyklucza procesu. Konieczne b\u0119d\u0105 jednak inne wiarygodne dowody pokazuj\u0105ce wcze\u015bniejsze funkcjonowanie.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n\u201eKa\u017cde zaburzenie osobowo\u015bci powoduje niewa\u017cno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwa\u201d<\/h4>\n\n\n\n
Nie. O wyniku nie decyduje nazwa zaburzenia, lecz jego nasilenie oraz wp\u0142yw na konkretn\u0105 zdolno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144sk\u0105.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n\u201eSkoro ma\u0142\u017conek zdradzi\u0142, od pocz\u0105tku by\u0142 niezdolny do wierno\u015bci\u201d<\/h4>\n\n\n\n
Nie mo\u017cna wyprowadza\u0107 takiego wniosku automatycznie. Nale\u017cy odr\u00f3\u017cni\u0107 niezdolno\u015b\u0107 od p\u00f3\u017aniejszej, dobrowolnej niewierno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n\u201eJe\u015bli ma\u0142\u017ce\u0144stwo trwa\u0142o wiele lat, nie mog\u0142o by\u0107 niewa\u017cne\u201d<\/h4>\n\n\n\n
Czas trwania ma\u0142\u017ce\u0144stwa sam nie rozstrzyga o jego wa\u017cno\u015bci. Wieloletnie funkcjonowanie zwi\u0105zku mo\u017ce jednak stanowi\u0107 wa\u017cn\u0105 okoliczno\u015b\u0107 przy ocenie, czy rzeczywi\u015bcie istnia\u0142a niezdolno\u015b\u0107 do podj\u0119cia obowi\u0105zk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nNajcz\u0119\u015bciej zadawane pytania<\/h3>\n\n\n\n
Czy niedojrza\u0142o\u015b\u0107 emocjonalna mo\u017ce by\u0107 powodem tzw. rozwodu ko\u015bcielnego?<\/h4>\n\n\n\n
Mo\u017ce mie\u0107 znaczenie w procesie o stwierdzenie niewa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa, ale tylko wtedy, gdy wskazuje na powa\u017cny brak rozeznania z kan. 1095 nr 2 albo niezdolno\u015b\u0107 z przyczyn natury psychicznej z kan. 1095 nr 3. \u201eRozw\u00f3d ko\u015bcielny\u201d jest okre\u015bleniem potocznym i prawnie nieprecyzyjnym.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nCzy niedojrza\u0142o\u015b\u0107 emocjonalna jest osobn\u0105 przyczyn\u0105 niewa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa?<\/h4>\n\n\n\n
Nie jest osobnym tytu\u0142em wymienionym w Kodeksie. Mo\u017ce opisywa\u0107 stan faktyczny oceniany na gruncie konkretnego tytu\u0142u niewa\u017cno\u015bci, zw\u0142aszcza kan. 1095 nr 2 lub nr 3.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nJak udowodni\u0107 niedojrza\u0142o\u015b\u0107 em<\/strong>ocjonaln\u0105 ma\u0142\u017conka?<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
Nale\u017cy przedstawi\u0107 konkretne fakty dotycz\u0105ce jego funkcjonowania przed \u015blubem i w chwili zawarcia ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Pomocne mog\u0105 by\u0107 zeznania \u015bwiadk\u00f3w, wiadomo\u015bci, dokumentacja leczenia, wcze\u015bniejsze opinie i opinia bieg\u0142ego s\u0105dowego.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nCzy zale\u017cno\u015b\u0107 od matki mo\u017ce by\u0107 podstaw\u0105 niewa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa?<\/h4>\n\n\n\n
Zwyk\u0142a blisko\u015b\u0107 z matk\u0105 nie. Znaczenie mo\u017ce mie\u0107 patologiczna zale\u017cno\u015b\u0107, kt\u00f3ra powa\u017cnie ogranicza\u0142a swobod\u0119 wyboru albo powodowa\u0142a niezdolno\u015b\u0107 do ustanowienia autonomicznej wsp\u00f3lnoty ma\u0142\u017ce\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nCzy do procesu potrzebna jest opinia psychologa?<\/h4>\n\n\n\n
Strona nie zawsze musi przed z\u0142o\u017ceniem skargi posiada\u0107 prywatn\u0105 opini\u0119. W sprawach z kan. 1095 s\u0105d co do zasady korzysta jednak z pomocy bieg\u0142ego, chyba \u017ce w danych okoliczno\u015bciach by\u0142oby to wyra\u017anie niepotrzebne.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nCzy terapia po \u015blubie mo\u017ce by\u0107 dowodem?<\/h4>\n\n\n\n
Mo\u017ce dostarczy\u0107 informacji o funkcjonowaniu osoby, ale jej wykorzystanie zale\u017cy od rodzaju dokumentu, zgody osoby, tajemnicy zawodowej i decyzji s\u0105du. Sama terapia nie dowodzi niewa\u017cno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nCzy nieodci\u0119ta p\u0119powina oznacza niewa\u017cno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwa?<\/h4>\n\n\n\n
Nie. To potoczne okre\u015blenie nie ma samodzielnego znaczenia prawnego. Trzeba wykaza\u0107 rzeczywisty charakter zale\u017cno\u015bci i jej wp\u0142yw na zdolno\u015b\u0107 do zawarcia ma\u0142\u017ce\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nKto decyduje o niewa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa?<\/h4>\n\n\n\n
Wy\u0142\u0105cznie w\u0142a\u015bciwy trybuna\u0142 ko\u015bcielny. Kanonista, adwokat ko\u015bcielny, duszpasterz, psycholog ani psychiatra nie mog\u0105 zagwarantowa\u0107 pozytywnego wyroku.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nPodsumowanie<\/h3>\n\n\n\n
Niedojrza\u0142o\u015b\u0107 emocjonalna mo\u017ce oznacza\u0107 r\u00f3\u017cne rzeczy.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nW potocznym znaczeniu opisuje cz\u0119sto egoizm, impulsywno\u015b\u0107, brak odpowiedzialno\u015bci albo dziecinne zachowanie. W znaczeniu klinicznym mo\u017ce wskazywa\u0107 na powa\u017cniejsze zaburzenia regulacji emocji, osobowo\u015bci i tworzenia relacji. W prawie kanonicznym sama etykieta \u201eniedojrza\u0142o\u015b\u0107\u201d nie przes\u0105dza jednak o niczym.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nDla stwierdzenia niewa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa konieczne jest ustalenie, czy w chwili \u015blubu konkretny problem powodowa\u0142:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
\n
- powa\u017cny brak rozeznania oceniaj\u0105cego dotycz\u0105cego praw i obowi\u0105zk\u00f3w ma\u0142\u017ce\u0144skich;<\/li>\n\n\n\n
- albo niezdolno\u015b\u0107 z przyczyn natury psychicznej do podj\u0119cia okre\u015blonego istotnego obowi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skiego.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nNie ka\u017cda niedojrza\u0142o\u015b\u0107 jest niezdolno\u015bci\u0105. Nie ka\u017cda diagnoza oznacza niewa\u017cno\u015b\u0107 zgody. Nie ka\u017cde nieudane ma\u0142\u017ce\u0144stwo zosta\u0142o zawarte niewa\u017cnie.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nO znaczeniu problemu decyduj\u0105 nie potoczne okre\u015blenia, lecz jego moment wyst\u0119powania, nasilenie, pod\u0142o\u017ce psychiczne, wp\u0142yw na konkretn\u0105 zdolno\u015b\u0107 oraz dost\u0119pne dowody.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nInformacja prawna:<\/strong> Artyku\u0142 ma charakter edukacyjny. Nie stanowi diagnozy psychologicznej, opinii bieg\u0142ego ani indywidualnej porady kanonicznej. Ocena konkretnej sprawy wymaga poznania okoliczno\u015bci zawarcia ma\u0142\u017ce\u0144stwa, historii funkcjonowania obu stron oraz dost\u0119pnego materia\u0142u dowodowego.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Czy niedojrza\u0142o\u015b\u0107 emocjonalna mo\u017ce by\u0107 podstaw\u0105 stwierdzenia niewa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa ko\u015bcielnego? Poznaj kanon 1095, dowody i rol\u0119 psychologa.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":532,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,3],"tags":[],"class_list":["post-531","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii","category-niezdolnosc"],"yoast_head":"\n
Niedojrza\u0142o\u015b\u0107 emocjonalna a niewa\u017cno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwa - tzw. "Rozw\u00f3d ko\u015bcielny"<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/niedojrzalosc-emocjonalna-niewaznosc-malzenstwa\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Niedojrza\u0142o\u015b\u0107 emocjonalna a niewa\u017cno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwa - tzw. "Rozw\u00f3d ko\u015bcielny"\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Czy niedojrza\u0142o\u015b\u0107 emocjonalna mo\u017ce by\u0107 podstaw\u0105 stwierdzenia niewa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa ko\u015bcielnego? Poznaj kanon 1095, dowody i rol\u0119 psychologa.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/niedojrzalosc-emocjonalna-niewaznosc-malzenstwa\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kancelaria Kanoniczna\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-08-07T08:17:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-08-07T13:56:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Niedojrzalosc.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2000\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1335\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Can2020caN\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Can2020caN\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"18 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/niedojrzalosc-emocjonalna-niewaznosc-malzenstwa\/\",\"url\":\"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/niedojrzalosc-emocjonalna-niewaznosc-malzenstwa\/\",\"name\":\"Niedojrza\u0142o\u015b\u0107 emocjonalna a niewa\u017cno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwa - tzw. \\\"Rozw\u00f3d ko\u015bcielny\\\"\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-08-07T08:17:22+00:00\",\"dateModified\":\"2026-08-07T13:56:43+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/#\/schema\/person\/b4b1cfacfd692e313ee5974d31267993\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/niedojrzalosc-emocjonalna-niewaznosc-malzenstwa\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/niedojrzalosc-emocjonalna-niewaznosc-malzenstwa\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/niedojrzalosc-emocjonalna-niewaznosc-malzenstwa\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Niedojrza\u0142o\u015b\u0107 emocjonalna a niewa\u017cno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwa\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/\",\"name\":\"Kancelaria Kanoniczna - tzw. \\\"Rozw\u00f3d ko\u015bcielny\\\"\",\"description\":\"Adwokat Rozwodowy Ko\u015bcierzyna\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/#\/schema\/person\/b4b1cfacfd692e313ee5974d31267993\",\"name\":\"Can2020caN\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9f02a270e87b93adf2ae4bf0cad80582d35bc30763ed50796688240797b07a90?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9f02a270e87b93adf2ae4bf0cad80582d35bc30763ed50796688240797b07a90?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Can2020caN\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\"],\"url\":\"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/author\/can2020can\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Niedojrza\u0142o\u015b\u0107 emocjonalna a niewa\u017cno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwa - tzw. \"Rozw\u00f3d ko\u015bcielny\"","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/niedojrzalosc-emocjonalna-niewaznosc-malzenstwa\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Niedojrza\u0142o\u015b\u0107 emocjonalna a niewa\u017cno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwa - tzw. \"Rozw\u00f3d ko\u015bcielny\"","og_description":"Czy niedojrza\u0142o\u015b\u0107 emocjonalna mo\u017ce by\u0107 podstaw\u0105 stwierdzenia niewa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa ko\u015bcielnego? Poznaj kanon 1095, dowody i rol\u0119 psychologa.","og_url":"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/niedojrzalosc-emocjonalna-niewaznosc-malzenstwa\/","og_site_name":"Kancelaria Kanoniczna","article_published_time":"2026-08-07T08:17:22+00:00","article_modified_time":"2026-08-07T13:56:43+00:00","og_image":[{"width":2000,"height":1335,"url":"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Niedojrzalosc.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Can2020caN","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Can2020caN","Szacowany czas czytania":"18 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/niedojrzalosc-emocjonalna-niewaznosc-malzenstwa\/","url":"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/niedojrzalosc-emocjonalna-niewaznosc-malzenstwa\/","name":"Niedojrza\u0142o\u015b\u0107 emocjonalna a niewa\u017cno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwa - tzw. \"Rozw\u00f3d ko\u015bcielny\"","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/#website"},"datePublished":"2026-08-07T08:17:22+00:00","dateModified":"2026-08-07T13:56:43+00:00","author":{"@id":"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/#\/schema\/person\/b4b1cfacfd692e313ee5974d31267993"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/niedojrzalosc-emocjonalna-niewaznosc-malzenstwa\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/niedojrzalosc-emocjonalna-niewaznosc-malzenstwa\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/niedojrzalosc-emocjonalna-niewaznosc-malzenstwa\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Niedojrza\u0142o\u015b\u0107 emocjonalna a niewa\u017cno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwa"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/#website","url":"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/","name":"Kancelaria Kanoniczna - tzw. \"Rozw\u00f3d ko\u015bcielny\"","description":"Adwokat Rozwodowy Ko\u015bcierzyna","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/#\/schema\/person\/b4b1cfacfd692e313ee5974d31267993","name":"Can2020caN","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9f02a270e87b93adf2ae4bf0cad80582d35bc30763ed50796688240797b07a90?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9f02a270e87b93adf2ae4bf0cad80582d35bc30763ed50796688240797b07a90?s=96&d=mm&r=g","caption":"Can2020caN"},"sameAs":["https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog"],"url":"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/author\/can2020can\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/531","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=531"}],"version-history":[{"count":22,"href":"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/531\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":566,"href":"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/531\/revisions\/566"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/532"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=531"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=531"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cancellariacanonica.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=531"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}