24.06.2021

Jedna czy dwie instancje

Czy postępowanie zmierzające do stwierdzenia nieważności małżeństwa kościelnego jest jedno- czy dwu- instancyjne? Na to pytanie trudno jednoznacznie odpowiedzieć – wszystko zależy bowiem od okoliczności sprawy. Dodatkowo sprawę komplikuje fakt, że w procesie małżeńskim nie ma „limitu” instancji, to jest, że sprawa może być rozpatrywana w trzeciej, czwartej i dalszych instancjach.

Reforma Franciszka dokonana w 2015 r.

W 2015 r. papież Franciszek dokumentem motu proprio Mitis Iudex dokonał reformy prawa małżeńskiego procesowego. Na mocy tej reformy wyrok zapadły w I instancji, po upływie terminów przewidzianych na wniesienie apelacji, staje się wyrokiem prawomocnym i wykonalnym. Przed reformą do stwierdzenia nieważności małżeństwa było konieczne uzyskanie dwóch zgodnych wyroków pro nullitate, czyli przemawiających za nieważnością związku małżeńskiego. Wydanie wyroku afirmatywnego, czyli stwierdzającego nieważność, przez Sąd I instancji było niewystarczające i wiązało się z obligatoryjną apelacją. Dopiero, gdy Sąd II instancji zatwierdził wyrok I instancji, wyrok ten stawał się po upływie terminów na ewentualne kolejne apelacje, prawomocny i wykonalny. 

Aktualny stan prawny

Aktualnie wyrok Sądu I instancji jest prawomocny, a po upływie terminów przewidzianych na apelację także wykonalny. Gdyby jednak strona czuła się wyrokiem w jakimś zakresie pokrzywdzona, ma prawo wnieść do Sądu II instancji apelację. Nie ma ona jednak już charakteru obligatoryjnego, a jedynie fakultatywny.

Gdzie apelować?

W wyroku zawsze powinna znajdować się informacja do jakiego sądu i w jakim terminie przysługuje stronie czującej się pokrzywdzoną wyrokiem, apelacja. Z Sądu diecezjalnego apelacja przysługuje do Sądu metropolitalnego. Z Sądu metropolitalnego przysługuje apelacja do Sądu na stałe wyznaczonego przez Stolicę Apostolską do rozpoznawania spraw tegoż Sądu w II instancji. Zawsze przysługuje stronie prawo apelacji do Trybunału Roty Rzymskiej. Powyższe zasady dotyczą apelowania z Sądu I instancji do II instancji. W przypadku apelacji od wyroku Sądu II instancji do Sądu III i kolejnych instancji należy apelować do Trybunału Roty Rzymskiej – jedynego właściwego Sądu do rozpoznawania spraw w III i kolejnych instancjach.

AUTOR:  dr Bolesław A. Dùllek
POLECANE POSTY
01.09.2021
Poczytalność a rozwód kościelny
więcej
19.06.2021
Tryb zwyczajny a tryb 45-dniowy
więcej
10.06.2021
Proces 45 dniowy – processus brevior
więcej
07.06.2021
Sąd duchowny
więcej
Roma locuta, causa finita
Rzym przemówił, sprawa rozstrzygnięta

Augustinus Hipponensis, Sermo 131.10

Matrimonium facit partium consensus
Małżeństwo stwarza zgoda stron

can. 1057 § 1 CIC

Matrimonium gaudet favore iuris
Małżeństwo cieszy się przychylnością prawa

can. 1060 CIC

Salus animarum in Ecclesia suprema lex esto
Zbawienie dusz niech będzie w Kościele najwyższym prawem

can. 1752 CIC

Zapraszamy do kontaktu

KONTAKT

Kancelaria Kanoniczna
Bolesław A. Dùllek
Cancellaria Canonica


(+48) 511 324 109

kontakt@cancellariacanonica.pl

NIP 6431737843
REGON 380350116

Numer rachunku bankowego:
59 1140 2004 0000 3102 7769 1143
Numer rachunku IBAN:
PL59 1140 2004 0000 3102 7769 1143
Numer BIC: BREXPLPWMBK
Nazwa banku: mBank S.A.


Godziny otwarcia Kancelarii:

Poniedziałek - Piątek 9:00-17:00 Na życzenie Klienta godziny konsultacji mogą być ustalane indywidualnie, niezależnie od godzin pracy Kancelarii.

Katowice, Bielsko-Biała, Gniezno, Tarnów, Kraków, Warszawa i inne zgodnie z potrzebą oraz wymaganiami i oczekiwaniami Klienta. Możliwe jest zdalne zawiązanie współpracy, bez konieczności osobistego kontaktu (za pośrednictwem poczty elektronicznej i Poczty Polskiej).

Napisz wiadomość

Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych. Więcej informacji na temat przetwarzania danych znajduje się tutaj.
WYŚLIJ
Uzupełnij pola formularza.