24.06.2021

Jedna czy dwie instancje

Czy postępowanie zmierzające do stwierdzenia nieważności małżeństwa kościelnego jest jedno- czy dwu- instancyjne? Na to pytanie trudno jednoznacznie odpowiedzieć – wszystko zależy bowiem od okoliczności sprawy. Dodatkowo sprawę komplikuje fakt, że w procesie małżeńskim nie ma „limitu” instancji, to jest, że sprawa może być rozpatrywana w trzeciej, czwartej i dalszych instancjach.

Reforma Franciszka dokonana w 2015 r.

W 2015 r. papież Franciszek dokumentem motu proprio Mitis Iudex dokonał reformy prawa małżeńskiego procesowego. Na mocy tej reformy wyrok zapadły w I instancji, po upływie terminów przewidzianych na wniesienie apelacji, staje się wyrokiem prawomocnym i wykonalnym. Przed reformą do stwierdzenia nieważności małżeństwa było konieczne uzyskanie dwóch zgodnych wyroków pro nullitate, czyli przemawiających za nieważnością związku małżeńskiego. Wydanie wyroku afirmatywnego, czyli stwierdzającego nieważność, przez Sąd I instancji było niewystarczające i wiązało się z obligatoryjną apelacją. Dopiero, gdy Sąd II instancji zatwierdził wyrok I instancji, wyrok ten stawał się po upływie terminów na ewentualne kolejne apelacje, prawomocny i wykonalny. 

Aktualny stan prawny

Aktualnie wyrok Sądu I instancji jest prawomocny, a po upływie terminów przewidzianych na apelację także wykonalny. Gdyby jednak strona czuła się wyrokiem w jakimś zakresie pokrzywdzona, ma prawo wnieść do Sądu II instancji apelację. Nie ma ona jednak już charakteru obligatoryjnego, a jedynie fakultatywny.

Gdzie apelować?

W wyroku zawsze powinna znajdować się informacja do jakiego sądu i w jakim terminie przysługuje stronie czującej się pokrzywdzoną wyrokiem, apelacja. Z Sądu diecezjalnego apelacja przysługuje do Sądu metropolitalnego. Z Sądu metropolitalnego przysługuje apelacja do Sądu na stałe wyznaczonego przez Stolicę Apostolską do rozpoznawania spraw tegoż Sądu w II instancji. Zawsze przysługuje stronie prawo apelacji do Trybunału Roty Rzymskiej. Powyższe zasady dotyczą apelowania z Sądu I instancji do II instancji. W przypadku apelacji od wyroku Sądu II instancji do Sądu III i kolejnych instancji należy apelować do Trybunału Roty Rzymskiej – jedynego właściwego Sądu do rozpoznawania spraw w III i kolejnych instancjach.

AUTOR:  dr Bolesław A. Dùllek
POLECANE POSTY
19.06.2021
Tryb zwyczajny a tryb 45-dniowy
więcej
10.06.2021
Proces 45 dniowy – processus brevior
więcej
07.06.2021
Sąd duchowny
więcej
02.06.2021
Adwokat kościelny
więcej
Roma locuta, causa finita
Rzym przemówił, sprawa rozstrzygnięta

Augustinus Hipponensis, Sermo 131.10

Matrimonium facit partium consensus
Małżeństwo stwarza zgoda stron

can. 1057 § 1 CIC

Matrimonium gaudet favore iuris
Małżeństwo cieszy się przychylnością prawa

can. 1060 CIC

Salus animarum in Ecclesia suprema lex esto
Zbawienie dusz niech będzie w Kościele najwyższym prawem

can. 1752 CIC

Zapraszamy do kontaktu

KONTAKT

Kancelaria Kanoniczna
Bolesław A. Dùllek
Cancellaria Canonica


(+48) 511 324 109

kontakt@cancellariacanonica.pl

NIP 6431737843
REGON 380350116

Numer rachunku bankowego:
59 1140 2004 0000 3102 7769 1143
Numer rachunku IBAN:
PL59 1140 2004 0000 3102 7769 1143
Numer BIC: BREXPLPWMBK
Nazwa banku: mBank S.A.


Godziny otwarcia Kancelarii:

Poniedziałek - Piątek 9:00-17:00 Na życzenie Klienta godziny konsultacji mogą być ustalane indywidualnie, niezależnie od godzin pracy Kancelarii.

Katowice, Bielsko-Biała, Gniezno, Tarnów, Kraków, Warszawa i inne zgodnie z potrzebą oraz wymaganiami i oczekiwaniami Klienta. Możliwe jest zdalne zawiązanie współpracy, bez konieczności osobistego kontaktu (za pośrednictwem poczty elektronicznej i Poczty Polskiej).

Napisz wiadomość

Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych. Więcej informacji na temat przetwarzania danych znajduje się tutaj.
WYŚLIJ
Uzupełnij pola formularza.