25.09.2020

Czy w kościele są rozwody?

Wprowadzenie

Często słyszy się, że w sądach kościelnych można uzyskać rozwód kościelny. Nie jest to jednak sformułowanie do końca prawidłowe. Pojęcie rozwodu kościelnego, tak głęboko weszło jednak do języka potocznego, że jego wyplewienie wydaje się dziś niemożliwe. Skoro jednak Kościół nie udziela rozwodów kościelnych, to co dzieje się w sądach kościelnych?

1. Rozwód kościelny jako element języka potocznego

Kwestia tego, że w Kościele nie ma rozwodów jest chyba na tyle oczywista, że nie wymaga szerszego wyjaśniania. Niemniej jednak w tym samym Kościele mówi się o rozwodach kościelnych. Jest to jednak sformułowanie potoczne, którego na próżno szukać w oficjalnych dokumentach kościelnych, czy ustawach kościelnych.
Sformułowanie rozwód kościelny można porównać do profesora ze szkoły średniej. Kiedyś zawsze, a dzisiaj już coraz rzadziej, nauczyciela uczącego w szkole średniej określano mianem profesora. Nie był to tytuł naukowy, lecz grzecznościowy. I tak potocznie nauczyciela w szkole średniej mianowano profesorem.
Nie inaczej jest z potocznym i grzecznościowym tytułowaniem lekarza medycyny mianem doktora. Oczywiście zdarza się, że lekarz uzyskał stopień naukowy doktora i wtedy jest doktorem sensu stricto. Zwykło się jednak mianem doktora określać każdego lekarza medycyny. A przecież studiów medycznych nie kończy się z tytułem doktora, lecz właśnie z tytułem lekarza medycyny. Potocznie więc mówi się o lekarzu medycyny – doktor.

Wracając do rozwodu kościelnego – w języku potocznym funkcjonuje takie określenie. Oznacza ono stwierdzenie (vel orzeczenie) nieważności małżeństwa kościelnego.

Rozwód kościelny jest potocznym określeniem stwierdzenia
nieważności małżeństwa kościelnego.

2. Rozwód, unieważnienie a stwierdzenie nieważności
2.1. Rozwód

Rozwód oznacza, że małżeństwo zaczęło istnieć – został zawiązany węzeł małżeński – ale w wyniku jakichś okoliczności doszło do jego rozpadu, który przypieczętował wyrok sądu powszechnego – węzeł został rozcięty. Innymi słowy stwierdza się, że małżeństwo było w pewnym czasie ważne, a teraz chcemy z niego rezygnować.

2.2. Unieważnienie

(vel anulowanie) oznacza, że małżeństwo zaczęło istnieć – został zawiązany węzeł małżeński – ale w wyniku jakichś okoliczności małżeństwo to zostało zawarte w sposób nieprawidłowy, co przypieczętował wyrok sądu powszechnego – węzeł został rozwiązany. Innymi słowy stwierdza się, że małżeństwo było w pewnym czasie ważne, a teraz chcemy je unieważnić (anulować).

2.3. Stwierdzenie nieważności

(vel orzeczenie nieważności) oznacza, że małżeństwo tylko teoretycznie zaczęło istnieć – pozornie został zawiązany węzeł małżeński – ale w wyniku jakichś okoliczności małżeństwo to zostało zawarte nieważnie – węzeł małżeński nie został zawiązany, co potwierdził wyrok sądu kościelnego – węzeł nigdy nie zaistniał. Innymi słowy stwierdza się, że małżeństwo było od samego początku zawarte nieważnie (de facto nie zostało zawarte).

3. Mnogość określeń na proces małżeński

Powyżej wymieniono najbardziej popularne określenia kanonicznego procesu małżeńskiego. Poczynając od potocznego rozwodu kościelnego, poprzez niepoprawne unieważnienie małżeństwa lub anulowanie małżeństwa po poprawne stwierdzenie nieważności małżeństwa.

Nie są to jednak jedyne określenia, z którymi można się spotkać. Obok stwierdzenia nieważności często ma się do czynienia z orzeczeniem nieważności małżeństwa, co jest pojęciem poprawnym z punktu widzenia logiki prawniczej.

Słowo małżeństwo, często jest zastępowane przez słowo ślub, co nie jest do końca poprawne. I tak mamy do czynienia z anulowaniem ślubu kościelnego, unieważnieniem ślubu kościelnego, orzeczeniem nieważności ślubu kościelnego, czy stwierdzeniem nieważności ślubu kościelnego.

Podsumowanie

W Kościele nie ma rozwodów. Używane w języku potocznym sformułowanie rozwód kościelny oznacza proces o orzeczenie (vel stwierdzenie) nieważności małżeństwa kościelnego. Znaczenie tych dwóch pojęć posiada kardynalne różnice co do istoty kanonicznego procesu małżeńskiego – istnienie lub nieistnienie związku małżeńskiego.

Porada prawna

Jeśli chciałbyś/chciałabyś rozpocząć proces o orzeczenie nieważności małżeństwa, to skontaktuj się z naszą Kancelarią – pomożemy Ci go rozpocząć.

AUTOR:  dr Bolesław A. Dùllek
POLECANE POSTY
25.11.2020
Orzekanie o winie w procesie stwierdzającym nieważność małżeństwa kościelnego
więcej
17.09.2020
Czy trudno uzyskać rozwód kościelny?
więcej
03.09.2020
Ile kosztuje kanoniczny proces małżeński?
więcej
Roma locuta, causa finita
Rzym przemówił, sprawa rozstrzygnięta

Augustinus Hipponensis, Sermo 131.10

Matrimonium facit partium consensus
Małżeństwo stwarza zgoda stron

can. 1057 § 1 CIC

Matrimonium gaudet favore iuris
Małżeństwo cieszy się przychylnością prawa

can. 1060 CIC

Salus animarum in Ecclesia suprema lex esto
Zbawienie dusz niech będzie w Kościele najwyższym prawem

can. 1752 CIC

Zapraszamy do kontaktu

KONTAKT

Kancelaria Kanoniczna
Bolesław A. Dùllek
Cancellaria Canonica


(+48) 511 324 109

kontakt@cancellariacanonica.pl

NIP 6431737843
REGON 380350116

Numer rachunku bankowego:
59 1140 2004 0000 3102 7769 1143
Numer rachunku IBAN:
PL59 1140 2004 0000 3102 7769 1143
Numer BIC: BREXPLPWMBK
Nazwa banku: mBank S.A.


Godziny otwarcia Kancelarii:

Poniedziałek - Niedziela 7:00-21:00 Na życzenie Klienta godziny konsultacji mogą być ustalane indywidualnie, niezależnie od godzin pracy Kancelarii.

Katowice, Bielsko-Biała, Gniezno, Tarnów, Kraków, Warszawa i inne zgodnie z potrzebą oraz wymaganiami i oczekiwaniami Klienta. Możliwe jest zdalne zawiązanie współpracy, bez konieczności osobistego kontaktu (za pośrednictwem poczty elektronicznej i Poczty Polskiej).

Napisz wiadomość

Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych. Więcej informacji na temat przetwarzania danych znajduje się tutaj.
WYŚLIJ
Uzupełnij pola formularza.