13.10.2021

Odrzucenie skargi powodowej spowodowany brakiem podstaw faktycznych

Zdarza się, że złożona skarga powodowa zawiera braki. W przypadku braków formalnych sąd zwykle wzywa stronę do ich uzupełnienia określając na to odpowiedni termin. W przypadku zaś odrzucenia skargi z powodu braków podstaw faktycznych sytuacja wygląda nieco inaczej.

Wymogi prawne dotyczące skargi powodowej

Najwyższy Prawodawca Kościoła i Wikariusz Jezusa Chrystusa stanowiąc prawo postanowił, że „skarga, przez którą zaczyna się spór, winna: wskazywać na jakim uprawnieniu opiera się powód, i podawać przynajmniej ogólnie fakty i dowody na poparcie roszczeń” (kan. 1504, 2° KPK), a ponadto, że „Skargę powodową można odrzucić wyłącznie: jeżeli z samej skargi powodowej jasno wynika, że roszczenie jest pozbawione jakiejkolwiek podstawy i nie może się zdarzyć, by w trakcie procesu jakaś podstawa się ujawniła” (kan. 1505 §2, 4° KPK).

Nie inaczej kwestie odrzucenia skargi rozstrzyga Papieska Rada ds. Tekstów Prawnych: „Skarga powodowa, przez którą zaczyna się sprawę, powinna: wskazywać, przynajmniej ogólnie, fakty i dowody, na których opiera powód roszczenie” (art. 116 §1, 3° DC) i dalej: „Skargę powodową można odrzucić wyłącznie: jeżeli roszczenie jest pozbawione jakiejkolwiek podstawy i nie może się zdarzyć, by w trakcie procesu jakaś podstawa się ujawniła” (art. 121 §1, 4° DC).

Innymi słowy przepisy prawa kanonicznego wymagają od strony powodowej, by ta przynajmniej ogólnie wskazała fakty i dowody, na których opiera swoje roszczenie.

W tym kontekście warte przytoczenia są słowa c. Molendys zawarte w dekrecie nakazującym przyjęcie skargi, która wcześniej została odrzucona z powodu rzekomego niewskazania faktów, na których strona powodowa opierała swoje roszczenie: „Zgodnie z prawem, w skardze powodowej »niekoniecznie w słowach precyzyjnie technicznych« należy określić przedmiot sporu i podstawy, a »fakty i dowody« mają być jedynie wskazane, co więcej – »przynajmniej ogólnie« – art. 116, §1, 2-3° Instrukcji procesowej Dignitas connubii. […] W fazie przedprocesowej hipoteza bowiem – a nie teza – jest elementem konstytutywnym formuły sporu, skoro przedmiot sporu ustala się w formie pytania. Przedstawione w skardze powodowej fakty i dowody zawierają »przynajmniej pozór zasadności roszczenia« Petenta – »fumus boni iuris« – a tym samym nie pozwalają na odrzucenie skargi – »Kodeks Prawa Kanonicznego. Komentarz«, red. Majer P., Kraków 2011, s. 1133. Faktyczne dowodzenie odbywać się może jedynie w fazie procesowej. […] roszczenie Pana A.K. powinno być rozpatrywane raczej w kontekście zaistnienia takiej okoliczności, która spowodowałaby możliwość odrzucenia skargi, a nie w kontekście szans na pozytywny wyrok – Stawniak H., »Wprowadzenie sprawy«, w: »Komentarz do Instrukcji Procesowej <Dignitas connubii>«, red. Rozkrut T., Sandomierz 2007, s. 188.” (Dekret Sądu Metropolitalnego w Krakowie, przyjmujący skargę do procesu po pierwotnym jej odrzuceniu przez Sąd Metropolitalny w Katowicach, w sprawie K. – J., nr sprawy: N-88/2017).

Warto odnotować, że sprawa ta, mimo pierwotnego odrzucenia skargi powodowej z powodu rzekomego braku podstaw faktycznych, została rozstrzygnięta wyrokiem stwierdzającym nieważność małżeństwa.

Co robić, gdy skarga zostanie odrzucona

W sytuacji odrzucenia skargi powodowej z powodu braku podstaw faktycznych można, zgodnie z przepisami prawa kanonicznego, wnieść rekurs do sądu apelacyjnego. W rekursie, powtórnie przytaczając podstawy faktyczne ze skargi, należy wskazać, co znakomicie ujął prof. Stawniak, że roszczenie strony powodowej powinno być rozpatrywane raczej w kontekście zaistnienia takiej okoliczności, która spowodowałaby możliwość odrzucenia skargi, a nie w kontekście szans na pozytywny wyrok. Tym bardziej, że zdarzają się przypadki uzyskiwania wyroku pro nullitate mimo pierwotnego odrzucenia skargi z powodu rzekomego braku podstaw faktycznych. Oficjał w fazie przyjmowania skargi nie ma bowiem za zadanie opiniować szans powodzenia sprawy i siły argumentów przytoczonych w skardze, lecz stwierdzić, czy skarga spełnia wymogi formalne.

AUTOR:  dr Bolesław A. Dùllek
POLECANE POSTY
29.10.2021
Jak uzyskać rozwód kościelny krok po kroku
więcej
25.10.2021
Rozwód kościelny – kiedy i dla kogo
więcej
29.08.2021
Trwały rozkład pożycia małżeńskiego a prawo kościelne
więcej
28.08.2021
Jak rozpocząć procedurę stwierdzenia nieważności małżeństwa kościelnego potocznie zwanego rozwodem kościelnym
więcej
Roma locuta, causa finita
Rzym przemówił, sprawa rozstrzygnięta

Augustinus Hipponensis, Sermo 131.10

Matrimonium facit partium consensus
Małżeństwo stwarza zgoda stron

can. 1057 § 1 CIC

Matrimonium gaudet favore iuris
Małżeństwo cieszy się przychylnością prawa

can. 1060 CIC

Salus animarum in Ecclesia suprema lex esto
Zbawienie dusz niech będzie w Kościele najwyższym prawem

can. 1752 CIC

Zapraszamy do kontaktu

KONTAKT

Kancelaria Kanoniczna
Bolesław A. Dùllek
Cancellaria Canonica


(+48) 511 324 109

kontakt@cancellariacanonica.pl

NIP 6431737843
REGON 380350116

Numer rachunku bankowego:
59 1140 2004 0000 3102 7769 1143
Numer rachunku IBAN:
PL59 1140 2004 0000 3102 7769 1143
Numer BIC: BREXPLPWMBK
Nazwa banku: mBank S.A.


Godziny otwarcia Kancelarii:

Poniedziałek - Piątek 9:00-17:00 Na życzenie Klienta godziny konsultacji mogą być ustalane indywidualnie, niezależnie od godzin pracy Kancelarii.

Katowice, Bielsko-Biała, Gniezno, Tarnów, Kraków, Warszawa i inne zgodnie z potrzebą oraz wymaganiami i oczekiwaniami Klienta. Możliwe jest zdalne zawiązanie współpracy, bez konieczności osobistego kontaktu (za pośrednictwem poczty elektronicznej i Poczty Polskiej).

Napisz wiadomość

Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych. Więcej informacji na temat przetwarzania danych znajduje się tutaj.
WYŚLIJ
Uzupełnij pola formularza.